Πνευματικοί άνθρωποι

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ «ΣΤΡΑΤΕΥΜΕΝΩΝ»
Τοῦ Ματθαίου Χ. Ἀνδρεάδη
.....................................................................................

Τὸ 1953 ὅταν ἔφθασαν στὶς Δυτικὲς χῶρες εἰδήσεις γιὰ τὴν ὕπαρξη στρατοπέδων συγκεντρώσεως στὴν ΕΣΣΔ,προκλήθηκε κατάπληξη καὶ φρίκη στούς φιλελεύθερους ἀνθρώπους ἀπ΄τὶς ἀποκαλύψεις.

Οἱ ἀντιδράσεις ὅμως αὐτές συνάντησαν τὴν κατηγορία ἀπ’τούς ὀργανωμένους φιλοσοβιετικούς καὶ ἀπό ἀφελεῖς πνευματικούς ἀνθρώπους στή Δύση καί στήν Ἑλλάδα:Παίζοντας τὸ παιχνίδι τῆς Ἀντίδρασης,ζημιώνετε τὴν ὑπόθεση τῆς Εἰρήνης (ἀργότερα τῆς ὕφεσης...).

Τοῦτο,ἀναδρομικά,θύμισε πάλι τὴν κατάληξη τῶν ἀντιδράσεων στὶς χῶρες τῆς Δύσεως τὸ 1937ἀπ’τὶς συγκλονιστικὲς ἀποκαλύψεις τῶν δικῶν τῆς Μόσχας: Παίζετε τὸ παιχνίδι τοῦ Φασισμοῦ καὶ τοῦ Καπιταλισμοῦ, ζημιώνετε τὴν ὑπόθεση τῆς Εἰρήνης...

Τό 1973,ὅταν δημοσιεύθηκαν στή Δύση τά κείμενα τῶν Σοβιετικῶν ἀμφισβητιῶν Μαξίμωφ, Ζαχάρωφ,Μαδβέντεφ,Σινιάφσκικαὶ Ἄμαλρικ,καθώς καί τό Γκούλαγκ τοῦ Σολζενίτσιν,οἱ συζητήσεις, πού ἐπακολούθησαν, ξεσήκωσαν τὸν κόσμο.

Τὸν χειμῶνα μάλιστα τοῦ 1973-1974,ὅταν ξέσπασε ἡ ὑπόθεση Σολζενίτσιν,ἡ ἴδια ἀντίδραση ἐκδηλώθηκε καὶ βεβαίως,τὴν ἴδια στάση τήρησαν οἱ λεγόμενοι  «φωταδιστές προοδευτικοί».

Ὀλ΄αὐτά παρέχουν σπουδαία εὐκαιρία γιὰ μία ψυχολογικὴ καὶ ψυχαναλυτικὴ ἑρμηνεία τῆς προσωπικότητος αὐτῶν,ποὺ ἀντιδροῦν ἔτσι.

Ὅπως θὰ ἔλεγε καὶ ὁ Ἄρθουρ Καῖσλερ,οἱ πιστοὶ μιᾶς πολιτικῆς θρησκείας-ὅπως εἶναι οἱ μαρξιστὲς-ἔχουν βαθειὰ ριζωμένες πίστεις σὲ δόγματα,οἱ ὁποῖες,συγκρουόμενες μὲ τὴν πραγματικότητα,ὁδηγοῦν σὲ νεύρωση.Γίνονται οἱ ἔτσι ἀντιδρῶντες,νευρωσικοὶ στὶς ἀντιδράσεις τους!Γιατί ὅσες φορὲς ἡ πραγματικότητα δὲν ἀνταποκρίνεται στὴν πίστη τους ἀντιδροῦν ὅπως οἱ μυστικιστὲς καὶ φανατικοὶ τῶν θρησκειῶν.Ἐκ πρώτης ὄψεως φροντίζουν,γιὰ νὰ μὴ σημειωθεῖ πρόκληση ἀμφιβολίας στὴν ἀκλόνητη πίστη τους συνεπεία συγκρούσεως μὲ τὴν πραγματικότητα,νὰ ἀμύνονται διανοητικὰ καὶ ἀσυνείδητα. Ἀποφεύγουν,λόγου χάρη,τὴν ἀνάγνωση καὶ μελέτη ἀντιδραστικῶν θεωρητικῶν ἔργων καὶ ὁποιαδήποτε ἐπαφὴ μὲ ταξικοὺς ἐχθροὺς ἢ μὲ ὁποιουσδήποτε αἱρετικοὺς καὶ ὑπόπτους τῆς δικῆς τους κοσμοθεωρίας.Παράλληλα,γύρω ἀπ’τὴν πίστη τους ἐγκαθιστοῦν μία οὕτως εἰπεῖν προστατευτικὴ ζώνη,ἡ ὁποία ἐμποδίζει νὰ εἰσδύσουν τὰ ἐπιχειρήματα τῶν ἄλλων καὶ ἡ πραγματικότητα στὸ λογικό τους.

Διαφορετικὰ,ἀντιμετωπίζουν τὰ ἐπιχειρήματα αὐτὰ καὶ τὴν πραγματικότητα μ΄ἕνα εἶδος φράγματος,τὸ ὁποῖο λέγεται ψευδοδιαλεκτική.

Συγκεκριμένα καὶ σύμφωνα μὲ τὰ δόγματά τους, μπορεῖ μία πρόταση ἢ μία πραγματικότητα νὰ εἶναι μηχανικῶς ὀρθὴ ἀλλὰ διαλεκτικῶς ἐσφαλμένη!

Ὅσο,ὅμως μεγαλώνει τὸ χάσμα μεταξὺ πίστεως καὶ πραγματικότητος,τόσο μεγαλώνει καὶ ἡ ἀντίφαση καὶ ὁ παραλογισμός τους πρὸς τὴ ζωὴ καὶ τὴν Ἱστορία.Ἔτσι,γι’αὐτοὺς εἶναι τελείως φυσικὴ π.χ. ἡ συμφωνία Ρίμπεντροπ-Μολότωφ(ποὺ μεταξὺ ἄλλων διεμοίρασαν τὴν Πολωνία).

Ἡ συμπεριφορὰ αὐτοῦ τοῦ εἴδους σημαίνει ἰδεολογικὴ στράτευση ἡ ὁποία στὴν πρόσφατη τοὐλάχιστον,ἱστορία ὁδήγησε καὶ παρ΄ἡμῖν ὄχι μόνο σὲ τύφλωση,ποὺ ἀποτέλεσε συνεργὸ ἀνατριχιαστικῶν ἐγκλημάτων,ὅπως λόγου χάρη,ὅταν τὸ Κόμμα ἐπέβαλλε, κατὰ περιπτώσεις στοὺς στρατευμένους αὐτοὺς σιωπή,ἐκεῖ ὅπου ἐπιβαλλόταν ἔντονη ἀποδοκιμασία ἢ ἐγκωμιασμὸ ἀθλιοτήτων καὶ ἐγκλημάτων ἐκεῖ ὅπου μόνο αἰδὼς καὶ σιωπὴ ἐπιτρέπονταν,ἀλλὰ περιγράφει καὶ τὴν ὁδό τῆς δουλείας στὴν ὁποία ὁδηγήθηκαν ὅλοι αὐτοί,οἱ ὁποῖοι τηρώ ντας τὰ καθήκοντά τους αὐτά,ἦσαν ὑποχρεωμένοι,ὅταν τὸ κόμμα ἀποφάσιζε pudet,ὅλοι τους νὰ ντρέπονται,ἢ ὅταν ἐξήγγειλε ineptum,ὅλοι ν΄ἀγανακτοῦν καὶ ὅταν ἔκρινε improssibile (δὲν γίνεται τίποτα),ὅλοι τους νὰ δένουν τὰ χέρια καὶ νὰ γονυπετοῦν. Δημοσιεύθηκε την 3.8.1979

                       ***

Η σύγχρονη «ιντελλιγκέντσια»

Του Ματθαίου Χ.Ανδρεάδη

Μεγάλο τμήμα της διεθνούς «ιντελλιγκέντσιας» και ολόκληρη σχεδόν η εγχώρια,για πολλά χρόνια,ειχε καθορίσει ως στόχο της τον ρόλο του ικανού και έγκυρου ερμηνευτή των πραγμάτων του κόσμου και του αξιόπιστου μεσολαβητού της θελήσεως και των «πεπρωμένων των λαών με την Ιστορία»...

Ως τη δεκαετία του 1990,αντικαταθιστώντας το αρχετυπικό αξίωμα με το υστερόβουλο σόφισμα,ειχε ομοιώσει τον διανοούμενο-πνευματικό άνθρωπο (που δεν μπορεί παρά να ειναι υπέρ της προόδου) με τον λεγόμενο «προοδευτικό» ιδεολόγο.

΄Εκτοτε και μέχρι σήμερα η «διανόηση» του είδους αυτού ψυχολογικά,αρνούμενη ν’αναγνωρίσει την αμείλικτη ιστορική πραγματικότητα,ως μόνη της διέξοδο διατηρεί την υπηρέτηση του απλουστευτικού αναγωγισμού με τον οποίο επιδιώκει να καλύπτει όλα τα συμβαίνοντα στους συγχρόνους καιρούς.

Σε άλλες χώρες ο απλουστευτικός αναγωγισμός ειναι θέμα ζωηρών και γόνιμων πνευματικών αντιπαραθέσεων.

Οι πολέμιοί του,αμφισβητώντας,κατά πόσο ιστορικοί, θεατρικοί,λογοτεχικοί και άλλοι κριτικοί κάνουν σωστά τη δουλειά τους,καταγγέλλουν πως οι της μέχρι τώρα «προ οδευτικής ιντελλιγκέντσιας» εκπρόσωποι δεν ενδιαφέρονται για την αντικειμενικότητα στη ιστοριογραφία,ή την αισθητική κλπ.,αλλά για την προώθηση δικών τους, «ιδεολο γικών» πάλι κριτηρίων μέσα απ’την τέχνη,οπως του «πολιτικώς ορθού»,που υπηρετεί μια «λαϊκίστικη» πολιτική στον τομέα των επιστημών,των τεχνών,της φιλοσοφίας κλπ,και που αφορά σε ζητήματα του φύλου,της κοινωνικής τάξεως,της φυλής κλπ.

Ακόμα και ο μεγάλος Πήτερ Χώλλ θεώρησε «ως το πιο απειλητικό στοιχείο για τη Τέχνη,την ενστικτώδη ανάγκη να προσαρμοσθεί στην ιδεολογία»,δηλαδή «την υποταγή της Τέχνης στο κατεστημένο».

Σήμερα λέει «έχουμε έναν πολιτισμό πολύ κυνικό,όπου η κυρίαρχη τάση είναι να μην είναι κανείς ούτε πολύ υπέρ ούτε πολύ εναντίον κάποιου πράγματος.Είμαστε διαρκώς ανάλαφροι,περιφερόμενοι με γελάκια και χαμόγελα(σημ., στα καθ’ημας ως life style).Δέν νομίζω ότι η τέχνη έχει σχέση με αυτή την κατάσταση.Η τέχνη πρέπει να προκαλεί έντονη αντίδραση.Νομίζω ότι όλα είναι επιφανειακά.Εχουν εκλείψει ουσιώδη κριτήρια όπως:Κάνεις καλά τη δουλειά σου,δουλειά που να ενοχλεί ή να ενθουσιάζει;(...)Δέν θέλουν την κριτική,την αντίθεση,θέλουν μια τέχνη τυφλή, λαϊκίστικη ψηφοθηρική(...)Ετσι υποστηρίζουν τη μόδα,την αρχιτεκτονική,την πόπ μουσική,τη βίντεο αρτ και όχι τις εικαστικές τέχνες,την κλασική μουσική,το θέατρο,το χορό.Πιστεύουν ότι είναι «ελιτίστικες» τέχνες και αδιαφορούν.Εξαίρουν τον λαϊκισμό,αποστρέφονται την ελίτ.Και κάνουν μεγάλο λάθος».

Σ’έμας το λάθος ειναι διπλό:Ειτε ως οιηματίες προγονόπληκτοι,που θεωρούμε στα σύγχρονα πράγματα πολιτισμό τις έξωτερικές του έκδηλώσεις (την εξωτερική του επιφά νεια,τους καρπούς του δηλαδή) στην ιστορία,τη λογοτεχνία,στο θέατρο,στην τέχνη,τη φιλοσοφία κλπ,και οχι τα εσωτερικά του στοιχεία (την εσωτερική όψη του πολιτισμού)ειτε θαυμάζουμε και δοξάζουμε στον λαϊκισμό μας, οπως προσφυώς έχει λεχθεί,ως τα πιο μεγάλα μεγέθη,«στη ζωγραφική το Θεόφιλο,στη μουσική το μπουζούκι,στη λογοτεχνία τον Μακρυγιάννη και στο θέατρο τον Καραγκιόζη».

Σήμερα στο τόπο μας,κυριαρχεί ενας μίζερος και φωνακλάδικος πολιτισμός,εκτός των πραγμάτων,εξισωτικός στην πνευματική του αθλιότητα,«πολιτισμός» που ουσιαστικά υπηρετεί τον εδραιωμένο εκχυδαϊσμό καί την τυποποίηση της μετριότητος,τον οποίο «πολιτισμικοί μπροστάρηδες» ανάμεσα στους οποίους και επιστήμονες, δημοσιογράφοι,καλλιτέχνες πάσης φύσεως,συγγραφείς,ποιητές κ.λ.π,έχουν δημιουργήσει και που βαθμιαία και σωρευτικά εχουν εμφυτεύσει στο κεφάλι του «Ρωμηού»,οπως απαξιωτικά ονομάζουν τον σύγχρονο ΄Ελληνα,και αυτός έχει υιοθετήσει,με απύθμενη αφέλεια,μέσα σε μιά νοοτροπία ως «ιδεολογία» δήθεν,ένα απόθεμα κοινοτοπιών, προκαταλήψεων,κενών λέξεων,υπολειμμάτων παρωχημένων ιδεών,συνθημάτων και προπαγάνδας, πού θεωρείται έκτοτε πολιτική παιδεία και ολοκληρωμένη πνευματική-πολιτιστική καλλιέργεια.

Ολα αυτα ως αποτέλεσμα των αναγωγικών απλουστεύσεων που μετήλθαν ιδεολογικοί μεταπράτες,οι οποίοι βέβαια και δεν μπορούν να διεκδικήσουν τον τιμητικό τίτλο του φωτισμένου ελευθέρου πνευματικού ανθρώπου,αφου στη ζωή τους δεν εξεδήλωσαν το μοναδικό προσόν πού χαρακτηρίζει ένα διανοούμενο,και δη πνευματικό άνθρωπο:

Το σθένος καί την βούληση για προσωπική έλευθερία.

Θα άρμοζε λοιπόν σ΄όλους αυτούς για το «έργο που επετέλεσαν» στο τόπο μας,ως φοβερό επιτύμβιο,αυτό που δεν μπόρεσε ν’αποφύγει και ο΄Αγγλος ποιητής W.H.Auden (σε αυτοβιογραφικό του κείμενο):«΄Ελπίζεις,ναι,πως τα βιβλία σου θάναι η συγγνώμη σου,πως θα σε σώσουν απ’την κόλαση.Ωστόσο ο Θεός μπορεί να σ’αναγκάσει,την Ημέρα της Κρίσεως,σε δάκρυα ντροπής, απαγγέλλοντας από στήθους οσα ποιήματα όφειλες νάχες γράψει, αν η ζωή σου ήτανε σωστή…». Δημοσιεύθηκε τήν 30η.4.2004

                           ***

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΧΥΔΑΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ
Του Ματθαίου Χ. Ανδρεάδη

Ἐκτός ἀπό λίγες ἐξαιρέσεις τὰ τελευταία χρόνια στὴ χώρα μας ὁ Τῦπος εὐρείας κυκλοφορίας,κατὰ γενικὴ διαπίστωση,ἀκολουθεῖ γιὰ λόγους δεκαρολογίας καὶ προπαγάνδας δύο δρόμους: Τό δρόμο της χυδαιοποιήσεως καὶ τόν δρόμο τῆς πολιτικοποιήσεως, μὲ ἐνισχυτικὸ τὴ μέθοδο τῆς νεολογοκρισίας,σέ ὅ λους τούς τομεῖς τῆς Ἑλληνικῆς ζωῆς,ὅπως λ.χ. στὸν πολιτικό, οἰκονομικό, φιλολογικό, καλλιτεχνικό,θρησκευτικὸ καὶ τὸν αἰσθημα τικὸ ἀκόμη τομέα!

Ἀπ΄τόν ἐρωτισμό καὶ τῆς παιδικῆς σεξουαλικότητος,τῆς ἀναζητήσεως τοῦ σκανδαλιστικοῦ καὶ τοῦ ἐντυπωσιακοῦ,μέχρι τήν πολιτικοποίηση τῶν πάντων μέ τόν ἰδεολογικό στραβισμό,ὁ Τῦπος τοῦ εἴδους αὐτοῦ ἐπιδίδεται,μέ κείμενα καὶ εἰκόνες,σ΄ ἕνα ἔργο ποὺ ὁδηγεῖ στὴν ὑποβολὴ τοῦ ἀναγνώστη, στὴ διαφθορὰ τοῦ καλοῦ γούστου καὶ στὴν ὑποχώρηση τῆς σκέψεως τοῦ κοινοῦ.

Ἐν πρώτοις,ἀνεξέλεγκτος καὶ μὲ ἀνευθυνότητα, ὑπερβάλλοντας σέ ὅλα, μαστιγώνει τὸ ἀναγνωστικό του κοινὸ καὶ συναγωνίζεται σέ πνευματικὴ φαυλότητα τὰ ταπεινὰ ἔνστικτα τῶν ἀναγνωστῶν του.

Ἐπιχειρεῖ,ἔτσι,ἕνα μετασχηματισμὸ στὸ αἰσθητικό,πνευματικὸ καὶ ἠθικὸ κριτήριο τοῦ Λαοῦ, μὲ ἀποτέλεσμα τὴν κατάργηση τῶν γνήσιων κριτηρίων.

Παράλληλα μὲ τὴν προπαγάνδα,ἀκόμη καὶ ὁ μιθριδατισμένος Τῦπος εὐρείας κυκλοφορίας, δεκαρολογώντας καὶ ταυτόχρονα ἰδεολογίζοντας,ἐπιδιώκει νὰ παρεμποδισθεῖ καὶ καταπολεμηθεῖ ἠ ἀνάπτυξη κάθε ἀντίθετης σκέψεως,γνώμης ἢ ἰδέας,ἤτοι ὁ διάλογος.

Ὁ σεβασμὸς τοῦ ἄλλου,ἡ ἀνεξιγνωμία, ἡ δίψα τῆς ἀντικειμενικότητος,ἡ ἐλευθερία τῆς σκέψεως καὶ τῆς ἐκφράσεως τῆς γνώμης,καταδικάζονται ἀπ’ τὸν Τῦπο αὐτοῦ τοῦ εἴδους,ὡς... ξεπερασμένα μικροαστικὰ κατάλοιπα! Καὶ ἑκάστοτε καθένας πού διαφωνεῖ πρὸς τὴ χυδαιότητα καὶ τὴν προπαγάνδα του αὐτή,ἀντιμετωπίζει μιά στάση ἁπλοποιημένη,ἀπ΄ τοὺς κεκράκτες του:Δὲν συζητοῦν τὴ γνώμη αὐτοῦ πού διαφωνεῖ,οὔτε ἀσχολοῦνται μὲ τὰ γεγονότα καθ’ἑαυτά ἢ τίς ἰδέες του.Ἁπλῶς τὸ βρίζουν καὶ λοιδοροῦν τίς πεποιθήσεις του!...

Οἱ θλιβερές αὐτές διαπιστώσεις,ὄχι μόνο ἐξάγονται καθημερινά ἀπ’ τὰ διάφορα ἔντυπα τοῦ εἴδους αὐτοῦ,ἀλλὰ καὶ ἀποτελοῦν μέρος πρόσφατης ἐκθέσεως,πού ὑποβλήθηκε στὴν Ἕνωση Συντακτῶν Ἡμερησίων Ἐφημερίδων Ἀθηνῶν (ΕΣΗΕΑ), ὅπως περιληπτικά δημοσιεύεται σέ πολιτικὸ περιοδικὸ (Πολιτικὰ Θέματα,τεῦχος 267,τῆς 6.9.1979).

Ἐπισημαίνεται,λοιπόν,στήν Ἔκθεση αὐτή,μεταξὺ ἄλλων:

...Χωρὶς προσχήματα πρέπει ν΄ἀναγνωρίσουμε, ὅτι στὸν ρυθμὸ τῆς ἐποχῆς μας ἡ δημοσιογραφία στὴν Ἑλλάδα ἔμεινε πίσω. Ἀρκεῖ νὰ ρίξει κανεὶς μία πρόχειρη ματιὰ στὴν ὕλη τῶν περισσοτέρων ἐφημερίδων,νὰ διαβάσει τὰ σχόλια, στὸ ρεπορτάζ, νὰ τὰ συγκρίνει μὲ τὶς ξένες ἐφημερίδες,θὰ νοιώσει τότε πόση ρηχὴ εἶναι ἡ δημοσιογραφία μας ἀπέναντι στὴν ἀπαιτητικὴ ξένη.Οἱ λίγες ἐξαιρέσεις δὲν σημαίνουν ὅτι σώζουν καὶ τὸ ἐπίπεδο πού βρίσκεται σήμερα ὁ Ἑλληνικὸς Τύπος. Σήμερα διαπιστώνουμε ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Τῦπος ὑπολείπεται σὲ ἦθος καὶ ποιότητα τοῦ ἀντιστοίχου του 1900-1920.Στὴν ἐποχὴ ἐκείνη τὰ ἐπιτελεῖα τῶν ἐφημερίδων,συγκροτοῦσαν μία Ἀκαδημία, καὶ ὑπῆρξαν σχολεῖα γιὰ τὶς ἐπερχό- μενες γενεές...Τὸ βασικὸ μειονέκτημα τοῦ Τύπου εἶναι ἡ ἀγοραία του νοοτροπία καὶ ἡ ἄκρατη πολιτικοποίηση.Ὁ Τῦπος ἔπεσε σὲ ποιότητα, ἀπὸ τὴ στιγμὴ πού εἶδε πὼς ἀνεβάζοντας τὴ φωνή του γιὰ ψύλλου πήδημα,κατάφερνε ν’ἀνεβάσει καὶ τὴν κυκλοφορία του,σημάδι ἀλάνθαστο τοῦ ἐπιπέδου τοῦ κοινοῦ στὸ ὁποῖο ἀπευθύνεται.Εἶναι ἀδιανόητο-καὶ πάντως προσβλητικὸ-γιὰ ἕνα τόπο, ὁ σοβαρός του Τῦπος νὰ φυτοζωεῖ κινούμενος στὰ περιθώρια μιᾶς οἰκονομικῆς ἀσφυξίας καὶ νὰ γνωρίζει τὶς μεγάλες κυκλοφορίες ἡ ἀνευθυνότητα,ἡ ὑπερβολή,ἡ παγίδευση ἢ ἡ διαστροφή...Ἡ δημοσιογραφία στὶς μέρες μας δὲν εἶναι μόνο ρηχή.Συχνὰ καταλήγει νὰ εἶναι ἐπικίνδυνη...

Μὲ αὐτήν,ὅμως,τὴν ἐπικίνδυνη δημοσιογραφία, διαστρέφονται τὰ ἤθη καὶ οἱ γνῶμες καὶ ἡ συμπεριφορὰ τοῦ κοινοῦ,ἐκχυδαῒζεται τὸ αἰσθητήριό του καὶ κατεβαίνει ἡ ποιότητα τῆς ζωῆς.Ἔτσι,ὁδηγούμαστε κατ΄εὐθεῖαν σέ ἐκεῖνο ποὺ ὁ Τζὼρτζ Ὄργουελλ περιγράφει στὸν ἐπίλογο τοῦ ἔργου του 1984:

Κάθε χρόνο τυπώνεται ἕνα νέο λεξικὸ καὶ ἀντικαθίστανται τὰ ἀντίτυπα τοῦ παλαιοῦ, πού καταταστρέφονται.Κάθε διαδοχικὴ ἔκδοση περιέχει λιγότερες λέξεις ἀπὸ ὅ,τι ἡ προηγούμενη, δηλαδὴ λιγότερους τρόπους σκέψεως,γνώμης ἢ ἰδεῶν. Ἀπὸ χρόνο σὲ χρόνο,ἡ σκέψη συστέλλεται καὶ οἱ δυνατότητές της γιὰ ἐλεύθερη ἀνάπτυξη ἐλαττώνεται συνεχῶς.

Πράγματικά,στὴ σημερινὴ Ἑλλάδα,γεννιέται ὄντως τὸ ἐρώτημα ἂν μετά τήν ἐπελθοῦσα τελευταία γλωσσική μεταβολή,πού συνεπάγεται περιορισμὸ τοῦ γλωσσικοῦ πλούτου,οἱ Ἓλληνες ὁδηγοῦνται,ἐκτός τῶν ἄλλων,ἀναπόφευκτα καὶ σέ συρρίκνωση τῆς σκέψεως,τῶν ἰδεῶν καὶ τῆς προσωπικῆς γνώμης.

Γιατί ὁ προπαγανδιστικὸς μηχανισμὸς τῶν ἐφημερίδων αὐτῶν χρησιμοποιεῖ ὁρισμένες μόνο λέξεις τίς ὁποῖες φορτίζει μὲ δῆθεν ἰδεολογικὸ περιεχόμενο καὶ ἐπιδιώκει νὰ τίς σφηνώσει στὴ σκέψη τῶν ἀναγνωστῶν.Μέ ἀποτέλεσμα τὴν καταστροφὴ τῆς δομῆς συνθέσεως ἰδεῶν,σκέψεων καὶ κρίσεων καὶ τὸν ἐξοβελισμὸ τῶν οὐσιαστικῶν κριτηρίων,μὲ τὰ ὁποῖα κατ’ἀσφαλῆ τρόπο γίνεται ἡ σύγκριση καὶ ἀσκεῖται ὁ ἔλεγχος τῶν ἰδεῶν καὶ τῶν συνθημάτων ποὺ προπαγανδίζονται.

Στὴ χώρα μας,γιὰ νὰ γίνει γνωστὴ καὶ νὰ προβληθεῖ ἡ ἀληθινή πραγματικότητα μὲ σοβαρό τητα καὶ εὐθύνη,ἀπαιτεῖται ὁ Τῦπος νὰ καλλιεργεῖ τὴν κριτικὴ αἴσθηση τοῦ κοινοῦ καὶ τὴ δεοντολογικὴ αἴσθηση τοῦ δημοσιογράφου.Καὶ πρὸς τοῦτο χρειάζεται,ἀσφαλῶς,ἕνα σπάνιο εἶδος:Ἡρωισμός!

Ὅμως,δυστυχῶς,τὸ χῶρο τῆς πληροφορήσεως τοῦ κοινοῦ κατακλύζει ὁ Τῦπος τοῦ εἴδους πού θεωρεῖ τίς εἰδήσεις πού μποροῦν νὰ βλάψουν τὴ γραμμὴ του-δεκαρολογικὴ καὶ μικροκομματικὴ-ὡς ἀνυπάρκτες,γι’αὐτό καὶ τίς ἐξαφανίζει ἀπ’ τίς στῆλες του καὶ τὴ δημοσιότητα, γενικά.Θεωρητικά, ἀναγνωρίζει ἕνα δικαίωμα κριτικῆς,ἀλλὰ καὶ αὐτὸ μονῆς κατευθύνσεως: Μόνο πρὸς τὸν ἴδιο! Στὴν πράξη αὐτὸ πού ἐπιδιώκεται εἶναι ἡ ἀπαγόρευση τοῦ δικαιώματος κριτικῆς σέ κάθε ἕνα πού διαφωνεῖ πρὸς τίς θέσεις αὐτοῦ τοῦ Τύπου.Ἀκόμη,ἄν οἱ εἰδήσεις ἢ τὰ γεγονότα,ἔτσι ἢ άλλοιῶς προβαλλόμενα,θεωρηθοῦν ὅτι δυσαρεστοῦν ἢ ζημιώνουν τὴν προπαγα νδιστικὴ του ὑπόθεση,τότε ἐφαρμόζει τὴ γνωστὴ μέθοδο: Βρίζει καὶ λοιδορεῖ,ἀντὶ νὰ συζητεῖ καὶ νὰ διαλὲγεται.Καὶ βρίζει αὐτοὺς πού ἀποκαλύπτουν τὰ γεγονότα ἢ τίς εἰδή σεις,ἢ ἐκφράζουν ἀντίθετες γνῶμες καὶ ἰδέες.Γιατί,σπουδαιότερο γι’ αὐτὸν εἶναι ὄχι τί συμβαίνει,ἀλλὰ ποιός μιλάει γιὰ τὰ γεγονότα ἢ ποιός ἔχει ἀντίθετη γνώμη ἢ διαμαρτύρεται.

Καταλήγει,ἔτσι,ὁ Τῦπος τοῦ εἴδους αὐτοῦ στίς ἑξῆς συνηθισμένες μεθόδους λογοκρισίας: Στη νεολογοκρισία καὶ στὴ συνωμοσία σιωπῆς.

Μὲ τὴν πρώτη μέθοδο,συστηματικά καὶ κατὰ ὀργανωμένο τρόπο ἀσκεῖται κακόπιστη προπαγάνδα. Ἐδῶ,ἐπικρατεῖ τὸ προσωπεῖο τῆς ἀντικειμενικότη τος, ἡ παραμόρφωση τῆς εἰδήσεως καὶ τοῦ γεγονότος,ἡ συνύπαρξη εἰδήσεως καὶ σχολίου κ.λπ.

Μὲ τὴ δεύτερη μέθοδο,καταπνίγεται κάθε ἄλλη γνώμη ἢ ἰδέα ἢ συζήτηση,ἢ ἄλλη εἴδηση καὶ ὁρισμένο γεγονός.Πολλές φορές,οἱ δύο μέθοδοι συνυπάρχουν.

Κατὰ τὸν Ζάν Φρανσουά Ρεβέλ,πού κι΄αὐτός ἔχει ὑποστῆ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴ λογοκρισία…ἡ μέθοδος τῆς νέας λογοκρισίας συνίσταται κυρίως στὸ νὰ μὴ τοποθετεῖται ποτὲ ἡ συζήτηση στὸ πλαίσιο τῶν γεγονότων καὶ τῶν ἐπιχειρημάτων,νὰ ἐπικρίνονται δέ,κατὰ κύριο λόγο,οἱ προθέσεις τοῦ διαφωνοῦντος, ὅπως ἔκαναν τὸν 17ο αἰῶνα ἐκεῖνοι,οἱ ὁποῖοι δὲν ἤθελαν νὰ ἐξετάσουν ἂν τὸ σύστημα τοῦ Γαλιλαίου ἦταν ἀκριβὲς ἢ λανθασμένο,καὶ τοῦτο γιατί κλόνιζε τὸ σύστημα τοῦ Πτολεμαίου.

Καθ’ὅμοιο τρόπο καὶ παρ’ἡμῖν: Ἂν ἀναφέρει κανεὶς τὰ λάθη τῆς Κυβερνήσεως ἢ ἀποκαλύψει τὴ στρατηγική τῆς Ἀντιπολιτεύσεως,τὸ κάνει γιατί ἐξυπηρετεῖ σκοτεινὰ συμφέροντα ἢ διότι εἶναι ὄργανο ξένων δυνάμεων!

Καὶ ἡ στερεότυπη πλέον ἐπωδός: Ἡ δυσφήμηση καὶ ἡ παραπλάνηση τοῦ λαοῦ, μέ τή συκοφάντηση καὶ τό διασυρμό τῶν ἀντιπάλων!...

Δημοσιεύθηκε την 19.9.1979

                       ***

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΚΜΗΣ
Τοῦ Ματθαίου Χ. Ανδρεάδη

Ἡ ἠθική,ἰδεολογικὴ καὶ πνευματικὴ ἐν γένει κρίση,πού μαστίζει ἀπὸ πολλοῦ χρόνου τὸν τόπο μας, μεταπολιτευτικὰ ἔχει ἐπεδεινωθεῖ.Τὸ πνεῦμα τοῦ ἀρριβισμοῦ καὶ τῆς μετριό τητος,ποὺ κυριάρχησε σὲ ὅλους τούς τομεῖς τοῦ ἰδιωτικοῦ καὶ δημοσίου βίου ἔκτοτε, ὑποβίβασε τὴν ποιότητα τῆς ζωῆς καὶ ὁδήγησε στὴν κατάργηση τῶν ἀξιολογικῶν κριτηρίων.

Διότι στὶς θέσεις τῶν φύσει καί ἀξιολογικά πνευματικῶν ἡγετῶν τοῦ λαοῦ ἀναρρι χήθηκαν,κατὰ τὸ πλεῖστον,φωνασκοῦντες ἡμιμαθεῖς,οἱ ὁποῖοι κατεβαίνοντας στὸν λαό, ἐπεδίωξαν νὰ διαδραματίσουν ρόλο ὄχι πνευματικοῦ ἡγέτη,ἀλλά συνοδοιπόρου ὁρισμένων μερίδων τοῦ λαοῦ.

Κατὰ τὸ πρῶτο στάδιο,τὸ ἡρωϊκό τῆς Μεταπολιτεύσεως,μᾶζες τοῦ λαοῦ παιδεύθηκαν καὶ δουλεύθηκαν παντοιοτρόπως,μὲ τὴν πολιτικοποίηση τῶν πάντων. Οἱ μερῖδες αὐτές τοῦ λαοῦ,ποὺ κατὰ κόρον ἐγκωμιάσθηκαν μὲ δοξαστικοὺς αἴνους καὶ διθυράμβους τοὺς ὁποίους ἔμελπαν αὐτοῦ τοῦ εἴδους οἱ ὁδηγοί γιὰ τὴν ἡρωϊκή του στάση στὴν ἀποκατάσταση τῆς Δημοκρατίας,ἀπέκτησαν τὴν αὐταπάτη ὅτι μποροῦν,ἀνεμπόδιστα,νὰ πράττουν τὸ πᾶν κατὰ τὴν πολιτικοποίηση καὶ ὁμαλοποίηση τοῦ δημόσιου βίου...

Εὔκολο ἦταν,λοιπόν,ὁ ἔτσι διαβουκολημένος λαός, ἀντιλαμβανόμενος, ἄλλωστε τὴν ἰδιοτέλεια καὶ κε νότητα τῶν φωτισμένων συνοδοιπόρων του,νὰ αἰσθανθεῖ ὅτι μπορεῖ καὶ νὰ ἰσοσταθμισθεῖ μαζί τους. Καὶ ἔφθασε ἡ στιγμὴ πού ἰσοπεδώθηκαν τὰ πάντα, κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμο τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως,μὲ ἔκδηλο,σὲ ὅλους τούς τομεῖς,τὸ φαινόμενο τοῦ περιορισμοῦ τῶν ἀξιώσεων γιὰ ποιότητα. Δημιουργήθηκε στὸ κοινὸ αὐτὸ ἡ ἐντύωση,ὅτι δὲν χρειάζονται πνευματικὲς ἀποσκευὲς οὔτε μόχθος οὔτε ἐπίδοση σὲ κάθε ἐκδήλωση τοῦ βίου.Τὸ σύνθημα ὄχι στὴν ἐντατικοποίηση, βεβαιώνει τὶς διαπι στώσεις αὐτές.

Μὲ τὴν πάροδο ὅμως τῶν πρώτων ἐνθουσιασμῶν ἄρχισαν καὶ οἱ πρῶτες ἀπογοητεύσεις ἀπὸ τὴ συμπεριφορὰ τοῦ λαοῦ,σὲ λίγο μάλιστα χρόνο ἔφθασαν τὰ πράγματα σὲ τέτοιο σημεῖο ὥστε οἱ ἴδιοι οἱ προναφερόμενοι ταγοί του δὲν δίστασαν νὰ οἰκτείρουν τὸν λαό,ἐκτοξεύοντας ἐναντίον του τὸ περίφημο σύνθημα:Λαὲ ντροπή σου,γιὰ τὴν ἐκλογή σου! (γιὰ τὸ ἀποτε λεσμάτων ἐκλογῶν τοῦ 1977).

Ὅταν πιά,ἐξαντλήθηκε καὶ ὁ λιβανωτὸς καὶ ἔπαψαν οἱ κολακεῖες πρὸς τὸ λαὸ ἀπ’τοὺς δημαγωγούς, ἡ πολιτικοποίηση βρῆκε τρόπο νὰ ἐξακολουθήσει παροχετευόμενη,ὅπως καὶ πρίν,στοὺς χώρους τῆς πνευματικῆς μας ζωῆς καὶ τοῦ καλλιτεχνικοῦ στίβου (φεστιβὰλ μουσικῆς,θεάτρου, κινηματογράφου, εἰκαστικῶν τεχνῶν,ἐκθέσεων βιβλίων κ.λπ.) μὲ ἄλλους ἐξ ἴσου σημαντικοὺς διαύλους,μὲ τὴ συμπαράσταση τῆς ἐπιστήμης πού πολιτικολογοῦσε καὶ τῆς δημοσιογραφίας,κατὰ τὰ δεόντως μελετημένα διδάγματα τοῦ Γκράμσι περὶ πολιτιστικῆς ἁλώσεως τοῦ ἀντιπάλου.*

Ἔτσι,ἐνῶ κατὰ τοὺς πρώτους καιροὺς τῆς Μεταπολιτεύσεως ἡ πολιτικοποίηση πρὸς ὅλους τούς τομεῖς θεωρήθηκε ὡς ἡ πρώτιστη ἀνάγκη γιὰ νὰ ἐκπληρώση ὁ λαὸς τὰ κύρια καθήκοντά του,ἀργότερα,ὅταν ἐπῆλθε ὁ κόρος καὶ διαπιστώθηκε δυσφορία στὸν λαό,ἔσπευσαν οἱ πολιτικολογοῦντες νὰ παροτρύνουν αὐτὸν στὴν ἐκπλήρωση τῶν πολιτιστικῶν του ὑποχρεώσεων (καὶ ὄχι δικαιωμὰτων) μὲ τὴ μαζικὴ καὶ συνεπῆ συμμετοχή του στὴν ἐκτέλεση τῶν ἀγωνιστικῶν ἔργων τῆς προοδευτικῆς τέχνης καὶ γενικώτερα,τῆς κουλτούρας,καθ’ ὅλες τὶς ἐκφάνσεις της.Καὶ ὁ λαὸς δὲν μπόρεσε νὰ ἀποφύγει τὴ μοῖρα του.

Ὑποχρεώθηκε,καθημερινά,νὰ διαβάζει,νὰ ἀκροᾶται καὶ παρακολουθεῖ τὰ ὑποπροϊόντα,κατὰ τὸ πλεῖστον,τοῦ πνεύματος καὶ τῆς Τέχνης.Καὶ στὴν πολιτιστική του αὐτὴ ἐνασχόληση,βρῆκε ἐγκαταστημένη στὴ θέση της καὶ πάλι τὴν πολιτική,ἀλλά στὴ χειρότερή της μορφή:Μὲ τὴν πολιτικολογία!

Τὴ διασταύρωση αὐτὴ πολιτικολογίας καὶ ὑπο προϊόντων τῆς Τέχνης καὶ τοῦ Πνεύ ματος,ἔκριναν οἱ ἴδιοι οἱ πολιτικολογοῦντες δημαγωγοί, ὅτι ἐπέβαλλαν στὶς μᾶζες οἱ νέες συνθῆκες, καθ’ ὅσον (ὑποστήριζαν) ἔπρεπε πλέον,ἐκτὸς τῶν ἄλλων λιγότερο ἀπρόσωπα ν’ ἀντιμετωπίζεται ὁ ἄνθρωπος...

Οἱ διαπιστώσεις τους ἦσαν ἀποτέλεσμα γι’αὐτούς,ὄντως,ἀνησυχητικῶν ἐνδείξεων.Ἄλλαξαν,λοιπόν,τακτική:

Ἐνῶ κατὰ τὰ πρῶτα χρόνια τῆς μεταπολιτεύσεως ἐπικρατοῦσε τὸ πολιτικὸ ζῶο,ποὺ μοίραζε ἀφιλοκερδῶς τὰ νάματα τῆς μαρξιστικῆς ἀλήθειας καὶ τὰ πρῶτα περιβραχιόνια στοὺς φρουρούς της,στὴ συνέχεια,ἡ ἀλήθεια αὐτὴ μεταβλήθηκε σέ...καταπότιο (ἦταν ἡ ἐποχὴ τοῦ νεροῦ τοῦ Καματεροῦ)!

Ἡ πολιτικὴ σκέψη κατέστη πολιτικολογία καὶ ἐκ χωρήθηκε,ἀμαχητί,στὴ δημοσιογραφία.Τὸ πνεῦμα τῆς ἐποχῆς ἔπεσε σέ...δημοσιογραφικὴ καταληψία!

Οἱ προοδευτικοί κάλαμοι πού ἔμειναν,ἔτσι,μέ τό στόμα ἀνοιχτό διαποροῦντες μάλιστα,δὲν φαίνεται παρ΄ὅλα αὐτά,ν’ἀπογοητεύθηκαν τόσο ἀπ’τὰ φαινόμενα τῆς πραγματικῆς ἰδεολογικῆς πτωχεύσεως καὶ πολιτιστικῆς ἐξαθλιώσεως τοῦ λαοῦ,ὅσο ἀπ’ τὴ συν αφῆ λαϊκὴ συμπεριφορά καὶ τήν ἀντίδρασή του σὲ πάρα πολλὲς πνευματικὲς ἐκδηλώσεις καὶ ἐμφανίσεις,ἀκόμη ἡμεδαπῶν καὶ ξένων καλλιτεχνικῶν συγ- κροτημάτων μέχρι καὶ διεθνῶν ποδοσφαιρικῶν συναντήσεων,ὥστε ἀποφάνθηκαν σχετλιαστικά:

ὉἝλληνας δημιουργεῖ μία ἄλλη ψυχολογία (sic!) ὅταν γίνει ὁμάδα.Τότε χάνει τὴν προσωπικότητά του καὶ ἐκδηλώνεται μὲ τρόπο πού σὰν ἄτομο θὰ τὸν ἀποδοκίμαζε.

Ταυτόχρονα δέ,γιὰ νὰ ἐπιβεβαιώσουν τοῦ λόγου τὸ ἀληθές,ἀναγκάσθηκαν οἱ ἴδιοι νὰ προσθέσουν,δειγματοληπτικά,πλῆθος ἀπὸ τέτοιου εἴδους ἀντιδράσεις τοῦ λαοῦ,κατὰ τὴν ἐκπλήρωση τῶν πολιτιστικῶν του ὑποχρεώσεων,μὲ συνέπεια νὰ ἐκφράζουν δυσμενέστατους χαρακτηρισμοὺς γιὰ τὴ συμπεριφορὰ του αὐτή, μέχρι ἐλεεινολογήσεως!

Ὀδύρονται,λοιπόν,οἱ προοδευτικοί κάλαμοι διότι, σὲ ἀντίθεση πρὸς τὰ πρῶτα χρόνια της μεταπολιτεύσεως,ἤδη παρουσιάζεται ἔκδηλη ἡ ἀδιαφορία τοῦ κοινοῦ σὲ ὅ,τι ἐκφράζει μία γενικώτερη τάση τῆς πνευματικῆς ζωῆς τῆς χώρας.Γι΄αὐτό καί διερωτῶνται: Ἀντανακλᾶ,ἄραγε,τὸ φαινόμενο αὐτὸ τὴν ἀνάγκη τοῦ κοινοῦ γιὰ μία ἀντιμετώπιση τοῦ ἀνθρώπου, λιγώτερο ἀπρόσωπη;Ἤ ἐκφράζει τὴν αἴσθηση πώς οἱ πολιτικὲς λύσεις,οἱ μαζικές,οἱ ἐκ τῶν «ἄνω» καὶ ἐκ τῶν «ἔξω» τείνουν ν’ἀποδειχθοῦν ἀνεπαρκεῖς γιὰ τὰ μεγάλα προβλήματα τοῦ κόσμου;

Χωρὶς οὐσιαστικὴ ἀπάντηση στὰ σοβαρὰ αὐτὰ ἐρωτήματα,ὁ χορὸς καλὰ κρατεῖ!

Ἡ πολιτικολογία,ἀπτόητη,κυριαρχεῖ παντοῦ,ἀκόμη καὶ σὲ ὅλες τὶς ἐκφάνσεις τῶν μορφῶν τῆς Τέχνης καὶ τῶν ἄλλων πνευματικῶν ἐκδηλώσεων.

Ἡ προοδευτική ἰντελλιγκέντσια,μάλιστα, ἐνδιαφερόμενη νὰ έμπεδώσει τὸ μήνυμά της μὲ τὴν πολιτικοποίηση τῆς Τέχνης καὶ τοῦ Πνεύματος στὸ λαό, συνεχίζει πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνση,ἀνεμπόδιστη καὶ ἀναπάντητη.

Πρός τοῦτο,στὸ ἔργο της αὐτὸ βοηθεῖται ἀπὸ ὁρισμένους ἡμιμαθεῖς καιροσκόπους καὶ αὐθάδεις καταφερτζῆδες τῆς ἀντίθετης πλευρᾶς τοῦ λόφου,οἱ ὁποῖοι,μὲ τὸν ἀρριβισμό καὶ τὴν ἰδιοτέλεια ὡς κύριες ἀποσκευές τους,προσῆλθαν νὰ προσκυνήσουν τοὺς νέους θεούς,κομίζοντας ἐν πολλοῖς,προχειρότητα, ἔλλειψη συναισθήσεως εὐθύνης καὶ μόχθου στὸ ἔργο τους ὡς πνευματικοὶ ἄνθρωποι,μὲ διακαῆ πόθο νὰ κερδίσουν τὸ στοίχημα τοῦ Πασκάλ, δηλαδὴ νὰ κερδοσκοπήσουν,ἀναγνωριζόμενοι ὡς μπροστάρηδες καὶ προβαλλόμενοι διὰ τῶν μέσων τῆς προοδευτικῆς κουλτούρας πού κυριαρχεῖ στὸ μισητὸ κατεστημένο τῆς χώρας καὶ νὰ διατηρήσουν τὴν ἐλπίδα καὶ τὴν προσδοκία διαδραματίσεως ρόλου αὐθέντη ἢ ὑπηρέτη ἔστω,στήν ὁραματιζόμενη μεγάλη άλλαγή.

Βεβαίως,τοὺς καιροσκόπους αὐτοὺς δὲν τοὺς πτοεῖ ἡ ἄγρυπνη καχυποψία,μὲ τὴν ὁποία τοὺς μεταχειρίζονται οἱ ὀλιγαρχικοί τῆς προοδευτικῆς ἰντελλιγκέντσιας,οὔτε ὁ φόβος γιὰ τὴ μελλοντική τους τύχη...

Ἐπὶ τοῦ παρόντος,ἀρκοῦνται νὰ παίζουν ρόλο στρατευμένου ὑπηρέτη σὲ ἀλλότριες πρὸς τοὺς σκο ποὺς τοῦ Πνεύματος,ἐπιδιώξεις.Ὑπερακοντίζοντας δὲ σὲ ἀδιαλλαξία καὶ βιαιότητα τοὺς νέους συντρόφους τους καὶ μιμούμενοι ὅλους τους τρόπους τῆς ἐκφράσεως ἐκείνων,στὸ λεξιλόγιο καὶ στὴ συμπεριφορά τους**,δὲν παύουν βασανιζόμενοι νὰ ἀπαλλαγοῦν ἀπὸ τὸ μόνιμο ἄγχος,τὸ ὁποῖο τοὺς κατέχει ἐξ αἴτιας τοῦ συμπλέγματος μειονεξίας καί... κα- ταγωγῆς!

Τὰ ψυχολογικὰ φαινόμενα ποὺ καθημερινὰ παρουσιάζονται στὸν χῶρο τῶν θλιβερῶν αὐτῶν καιροσκὸπων-ὅπως λ.χ. ἡ μανία αὐτοκριτικῆς,ἡ ἀναθεώρη ση προγενεστέρων θέσεων καὶ ἡ ἀπολογητική τους στάση γιὰ τὴ μέχρι τώρα ζωὴ τους- χαρακτηρίζουν καὶ τὴν ψυχολογική τους θέση,στὸ νέο ρόλο πού συμ φεροντολογικὰ ἐπέλεξαν.

Ἔτσι,καταντοῦν δοῦλοι τοῦ λαϊκισμοῦ καὶ τῶν ἐπιταγῶν τῶν νέων κυρίων τους.Κατέληξαν δὲ σὲ αὐτό,διότι δὲν φιλοδόξησαν νὰ διαδραματίσουν ρόλο πραγματικοῦ πνευματικοῦ άνθρώπου-ὁ ὁποῖος δη μιουργεῖ στέρεα κριτήρια ἀξιολογήσεως τῶν φαινο μένων τοῦ βίου-καὶ διὰ τοῦ ἔργου καὶ τῆς προσωπικότητός τους ν’ἀποτελέσουν παραδείγματα καὶ πρότυπα γιὰ τοὺς πολλούς,μὲ συνέπεια καί ἐλευθερία.

Μὲ τὶς ἐκδηλώσεις τους,τὰ ψευδοπολιτικά τους ἄρθρα καὶ τὴν πολιτικολογοῦσα τέχνη τους,ταχυδακτυλουργοὶ στὴν ἐξαπάτηση τοῦ λαοῦ,νόμισαν,ὅτι θὰ προσελκύσουν εὐκολώτερα τὶς μᾶζες πρὸς τοὺς νέους θεοὺς στοὺς ὁποίους δουλεύουν οἱ ἴδιοι.

Ὅσο ὅμως,δὲν ἀνεβαίνει τὸ πολιτιστικὸ ἐπίπεδο τοῦ λαοῦ καὶ δὲν δημουργεῖται,μὲ ποιότητα καὶ γνήσια ἀμιγῆ πνευματικὰ καὶ καλλιτεχνικὰ κριτήρια,ἄξιο λόγου ἔργο,λαϊκισμός θὰ σημαίνει,ἁπλούστατα, συνέχιση τῆς πτώσεως τῆς ποιότητος καὶ τοῦ πολιτιστικοῦ,γενικώτερα.Χρειάζεται ἀρετή καὶ τόλμη ἡ Ἐλευθερία!...

Δημοσιεύθηκε την 8 καὶ 9 .10.1979

                   ***

Η ΗΓΕΣΙΑ ΚΑΙ Ο ΛΑΟΣ
Ματθαίου Χ. Ανδρεάδη

Στὸ πεδίο τῆς ἐπιστημονικῆς ἔρευνας καὶ ἰδιαίτερα στὸν κλάδο τῶν θετικῶν ἐπιστημῶν,γνωστὸ εἶναι ὅτι πολλὲς φορὲς οἱ εἰδικοὶ ἐπιστήμονες γενικεύουν, ἀναγορεύοντας τὰ εἰδικὰ συμπεράσματα τῆς ἐπιστή μης τους σὲ κανόνες μὲ γενικὴ ἰσχύ.

Στὴν πολιτικὴ θεωρία καὶ πρακτική τοῦ λεγόμενου ἐπιστημονικοῦ σοσιαλισμοῦ,ἀντίστοιχο φαινόμενο εἶναι ἡ... μετὰ Χριστὸν προφητεία καὶ ἡ συναφὴς ἱστορικὴ πρόγνωση τοῦ μέλλοντος τοῦ τόπου,μὲ τὴν προβολὴ τοῦ διατυμπανιζόμενου σοσιαλισμοῦ ὡς πανάκειας.

Εἶναι γεγονός στὴν Ἑλλάδα,τὰ τελευταῖα χρόνια,πρὸ πάντων,χρησιμοποιεῖται ἀνάλογη πολιτικὴ ὁρολογία.Διακηρύσσεται καὶ ἐπιδιώκεται νὰ πεισθεῖ ὁ λαός,ὅτι ὅλα τὰ δεινὰ ποὐ ἔπληξαν ἢ θίγουν τὸν τόπο προέρχονται, ἀποκλειστικά,καὶ μόνο ἀπὸ μία πηγή,τὰ γνωστὰ συνωμοτικὰ κέντρα καί τὶς σκοτεινὲς δυνάμεις.

Μὲ τὴ μέθοδο αὐτὴ συνθηματολογικά συμπεράσματα ἀνάγονται σὲ γενικὸ κανόνα, τοῦ ἡ ἀπόλυτη ἰσχύς θεωρεῖται θέσφατο.

Συμπεραίνεται ὅτι οἱ παρατάξεις,οἱ ὁποῖες κυβέρνησαν τὴ χώρα κατὰ τὶς τελευταῖες, τουλάχιστον,δεκαετίες κατέστρεψαν τὸν τόπο,γι’αὐτὸ καὶ προβάλλεται ἡ "προοδευτική" παράταξη ὅτι αὐτὴ κατέχει τὸ κλειδὶ καὶ ὡς ἡ μόνη ἱκανὴ νὰ ἐπιλύσει,ριζικά,τὰ μόνιμα προβλήματα τοῦ τόπου μας.

Προεκλογικά,μάλιστα,προβλήθηκε ἡ σχετικὴ συνθηματολογία,μὲ ἐπιτυχημένα ἀποτελέσματα.

Τὸ φαινόμενο τῆς ἔμμονης προσκολλήσεως στὴν προφητική συνθηματολογία, μὲ τὴν ἀναγωγὴ τῶν μονομερῶν γενικεύσεων σὲ ἀπόλυτες ἀρχές,οἱ ὁποῖες πρέπει νὰ ἰσχύουν γιὰ ὅλους τούς ἀνθρώπους σὲ ὅλες τὶς ἐποχές,δὲν εἶναι δύσκολο νὰ τὸ ἑρμηνεύσει κανείς.Βέβαια,μὲ τὴ βοήθεια μόνο τῆς πολιτικῆς ψυχοπαθολογίας,ποὺ ἔχει ἐν προκειμένω ἐφαρμογή,δὲν ὁλοκληρώνεται ἡ μελέτη αὐτοῦ τοὺ συμπτώματος.Θὰ χρειασθεῖ, ὁπωσδήποτε,ἡ ἐπικουρία τῆς ἐπιστήμης, ποὺ μελετᾶ τὸ φαινόμενό της…νοογενοῦς νευρώσεως.Καὶ πέραν αὐτῶν,θὰ χρειασθεῖ ἡ μελέτη τῆς ἱστορίας τοῦ τόπου,γιὰ νὰ ἀνευρεθεῖ ἡ δεισιδαιμονικὴ ἀντίληψη, μὲ τὴν ὁποία ἐβίωσε σημαντικὴ μερίδα τοῦ λαοῦ καὶ διὰ τῆς ὁποίας,πολλὲς φορές,ἐπεδίωξε νὰ ἑρμηνεύσει τὰ γεγονότα τῆς ἱστορίας μας καὶ τὴ σύγχρονη πολιτικὴ μας πραγματικότη τα.Ἀκόμη,θὰ πρέπει νὰ μελετηθεῖ ἡ ἐπίδραση τοῦ συνωμοτικοῦ περιβάλλοντος στὸν χαρακτῆρα,τὴ νοοτροπία καὶ τὶς πεποιθήσεις τῶν "προοδευτικῶν",μέσα στὸ ὁποῖο ἀναπτύχθηκαν αὐτοί,κατὰ τὸ πλεῖστον τοῦ βίου τους.

Ποιὰ εἶναι,λοιπόν,ἡ συνωμοτικὴ ἀντίληψη τῆς ἱστορίας καὶ τῆς πολιτικῆς πρακτικῆς,τὴν ὁποία αὐτοί διατυμπανίζουν;Μὲ λίγα λόγια,μπορεῖ νὰ ἀποδοθεῖ ὡς ἑξῆς:

Ὅ,τιδήποτε συνέβη στὴν ἱστορία μας ἢ συμβαίνει ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας στὸν τόπο–ὅπως πόλεμοι,ἐθνικές καταστροφές,οἰκονομικὲς κρίσεις καὶ λοιπὰ δεινὰ-δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο,παρὰ ἀποτέλεσμα τῶν σχεδίων καὶ τῆς δράσεως μερικῶν σκοτεινῶν ὁμάδων καὶ κέντρων ἀποφάσεων,ποὺ βρίσκονται στὴν ἀλλοδαπή,μὲ προεκτάσεις στὴ χώρα μας...Τὰ ἰσχυρὰ αὐτὰ κέντρα συνωμοτισμοῦ,διατυμπανίζουν αὐτοί,ἔχουν ἀναπτύξει ἀπὸ δεκαετίες,βάσει σατανικὰ καταστρωμένων σχεδίων,δράση ἐμφανῆ καὶ ἀφανῆ γιὰ τὴν καταβαράθρωση τῶν Ἑλληνικῶν συμφερόντων.

Κάθε τί ποὺ συμβαίνει,λέγουν,στὴ σύγχρονη ζωὴ τοῦ τόπου μας,ὀφείλεται στὴ συνωμοτικὴ δράση καὶ τὶς πιέσεις ὁμάδων,τῶν ὁποίων τὰ συμφέροντα καὶ ἡ κακοήθεια εἶναι ὑπεύθυνα γιὰ ὅλα τὰ δεινά, ἀπ’ τὰ ὁποῖα ὑπέφερε καὶ ὑποφέρει ὁ τόπος.Καὶ ἡ συνωμοτικὴ αὐτή ἀντίληψη γιὰ τὴν ἱστορία μας,ἀτυχῶς ἀντανακλᾶ στοὺς δεισιδαιμονικοὺς φόβους τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος,κατὰ μεγάλο ποσοστό,ἀνέκαθεν ἔτεινε εὐήκοο αὐτί σὲ τέτοιου εἴδους συνθήματα,γιὰ σκοτεινὰ κέντρα συνωμοσίας,ποὺ ἀπὸ μακρὸ χρόνο ἐπιδιώκουν τὴν ἀνακοπὴ τῆς προόδου τοῦ τόπου καὶ τὴν ἀνατροπὴ τῆς εὐημερίας τοῦ Ἑλληνισμοῦ.

Τὸ κόμμα ποὺ κυβερνᾶ σήμερα (ΠΑ.ΣΟ.Κ),ψηφίσθηκε ἀπ’ τὸν Ἑλληνικὸ λαὸ καί γιὰ τὶς μελλοντολογικὲς καὶ ἀόριστες διακηρύξεις του,ἀφοῦ αὐτό ἐκμεταλλεύθηκε μὲ ἐπιτυ χία,ὅπως προανεφέρθηκε,τὴ δεισιδαιμονική νοοτροπία μεγάλης μερίδος τοῦ λαοῦ γιὰ τὸ μέλλον τοῦ Ἑλληνισμοῦ,μετὰ τὴν καταστροφὴ τῆς Κύπρου τὸ 1974 καὶ τὶς ἀπειλές τῆς ἅρπαγος Τουρκίας στὸ Αἰγαῖο.Διακηρύσσοντας μὲ μαρξιστικὴ ρητορική,ὅτι γνωρίζει τὸ μέλλον τοῦ τόπου,τὸ ΠΑ.ΣΟ.Κ,πέτυχε τὴ λαϊκὴ συναίνεση.

Στόν οἰκονομικό τομέα ὅμως,μετὰ ἑπτάμηνη καὶ πλέον διακυβέρνηση τῆς Χώρας,ἀντελήφθη αἰφνιδίως,ὅπως ὁ ἱδρυτὴς τοῦ σοβιετικοῦ κράτους, γυμνὸ τὸν βασιληά! Πράγματι,ὁ Λένιν, λίγους μῆνες μετὰ τὴν κατάληψη τῆς ἐξουσίας ἀπ’τοὺς μπολσεβίκους του,συνειδητοποίη σε,ὅτι ὁ προφητικὸς μαρξισμός,στὰ θέματα τῆς πρακτικῆς οἰκονομίας,ἦταν ἀνίκανος νὰ τὸν βοηθήσει,γι’αὐτὸ καὶ ἀναφώνησε ἔκπληκτος: Δὲν γνωρίζω κανένα σοσιαλιστή,ποὺ νὰ ἀσχολήθηκε μὲ τὰ προβλήματα αὐτά!Δὲ γράφτηκε τίποτε σχετι κὰ μὲ αὐτὰ στὰ κείμενα τῶν Μπολσεβίκων,οὔτε σ’ ἐκεῖνα τῶν Μενσεβίκων !...

Καὶ εἶχε καὶ ἐκεῖνος διακηρύξει,ὅτι γιὰ τὴν ὀργάνωση καὶ τὴ διοίκηση τῆς κομμουνιστικῆς κοινωνίας δὲν χρειάζονται ἰδιαίτερες ἱκανότητες καὶ ἐπαρκεῖς γνώσεις. Τὰ προβλήματα θὰ λύονταν,ὅπως ἐδῶ καὶ τώρα,μὲ τὴν πρόοδο τῆς ἱστορίας,ἀρκεῖ ὁ καθένας νὰ εἶναι σὲ θέση νὰ γνωρίζει ἀνάγνωση,γραφὴ καὶ τὶς τέσσερις πράξεις τῆς ἀριθμητικῆς...

Μὲ τὴν πάροδο ὅμως ἀνεπιτυχοῦς πειραματισμοῦ,ὁ Λένιν ἀναγκάσθηκε,ὅπως εἶναι γνωστό,νὰ υἱοθετήσει μέτρα,ποὺ σήμαιναν ἐπάνοδο στὴν ἰδιωτικὴ ἐπιχείρηση (ΝΕΠ).Ἡ ἔκπληξη τοῦ Λένιν καὶ τῶν ἄλλων μαρξιστῶν σήμερα δὲν θὰ ὑπῆρχε, ἂν εἶχαν προσέξει ἰδιαίτερα τὰ κείμενα τοῦ Μάρξ,ὁ ὁποῖος οὐδὲ κἀν εἶχε ἀσχοληθεῖ μὲ τὰ προβλήματα πρακτικῆς καὶ ἐποικοδομητικῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς,ὅπως π.χ.,μὲ τὸν οἰκονομικὸ σχεδιασμό,ἢ τὸν ἀναγκαῖο προγραμματισμὸ ἔκτακτης ἀνάγκης.Ἔτσι, ἀναγκάσθηκε νὰ παραδεχθεῖ καὶ ὁ Λένιν,ὅτι εἶναι ζήτημα ἂν ὑπάρχει μιὰ λέξη γιὰ τὴν οἰκονομία τοῦ Σοσιαλισμοῦ,πού θὰ μποροῦσε νὰ βρεθεῖ στὸ ἔργο τοῦ Μάρξ !

Δημσιεύθηκε τήν 2.7.1982

                      ***

ΤΑ ΕΠΙΛΕΓΟΜΕΝΑ- ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ
Ματθαίου Χ. Ανδρεάδη

Ἡ κατάρρευση τῆς Σοβιετικῆς Αὐτοκρατορίας στήν 'Ελλάδα ἐπιχειρήθηκε νὰ ἀποδοθεῖ,δαιμονολογικά,ὡς συνήθως,σὲ διεθνῆ συνωμοσία!

Μὲ βάση τὴ συνωμοτικὴ αὐτὴ ἀντίληψη,ὅλα τὰ συμβάντα στὴν Ἱστορία,τὰ ὁποῖα συνετέλεσαν στὴν ἀποτυχία τῆς κομμουνιστικῆς οὐτοπίας, ἐξυφάνθηκαν, τάχα,ἀπὸ κάποια σκοτεινὰ κέντρα.

Ἡ προπαγανδιστικὴ αὐτὴ ἀντίληψη δὲν ἔχει,βεβαίως,σχέση μὲ τὴν κρατήσασα στὴ Δύση θεωρία τοῦ Ἓγελου (κατὰ τὴν ὁποία, ἡ Ἱστορία κινεῖται βάσει σχεδίου πρὸς τελικοὺς σκοπούς,τοὺς ὁποίους ὅμως,δὲν καθορίζουν κάποια συνωμοτικὰ κέντρα, ἀλλ’ἔχει προσδιορίσει τὸ Παγκόσμιο Πνεῦμα).

Ὁ Ἓγελος,ποὺ εἰσήγαγε στὴ φιλοσοφική του ἀντίληψη γιὰ τὴν πορεία τῆς Ἱστορίας τὴν πανουργία τοῦ Λόγου,ἐννοοῦσε,ὅτι τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἱστορικῆς δράσεως,ἐμφανίζονται καὶ πρέπει νὰ γίνονται δεκτὰ ὡς εὔλογα,δηλαδὴ ὡς ἔχοντα νόημα, χωρίς,κατ’ἀνάγκην,νὰ προέρχονται ἀπὸ κάποιο σκοτεινὸ ἱερατεῖο,πού ἀποφασίζει γιὰ τὰ πάντα.

Ὑποστήριζε,εἰδικώτερα,ὅτι ὁ κόσμος τῆς Ἱστορί ας ἄρχισε στὴν Ἀνατολὴ καί, στὶς μέρες του,εἶχε τελειώσει στὴ Δύση.

Ἰδού,ὅμως, τὰ κοσμοϊστορικὰ γεγονότα,τὰ ὁποῖα συνέβησαν στὴ Σοβιετία! Ἐκεῖ,οἱ λαοὶ ἀποφάσισαν νὰ δράσουν καί,γνωρίζοντας πρὸς τὰ ποῦ βαδίζουν, ζητοῦν ἐλευθερίες καὶ εὐημερία,ἐνῶ προχωροῦν στὰ μεγάλα πεπρωμένα τους.Οἱ κοσμογονικὲς αὐτές ἐξελίξεις,θὰ ἔλεγε κανεὶς μᾶλλον ἀντιστρέφουν τὸ γεωγραφικὸ σχῆμα τοῦ Ἓγελου γιὰ τὴν πορεία τῆς Ἱστορίας τοῦ κόσμου,ἀπ’τήν Ἀνατολή μὲ τελικὸ σκοπὸ τὴ Δύση.Βεβαίως,στὴ Δύση ὀργανώθηκαν οἱ ἐλεύθερες κοινωνίες καὶ κατοχυρώθηκαν τὰ ἀτομικὰ καὶ κοινωνικὰ δικαιώματα κι’ἐκεῖ ἀναπτύχθηκε καὶ προστατεύθηκε ἡ ἐλευθερία γιὰ ὅλους τους ἀνθρώπους.

Τὰ πρόσφατα γεγονότα ὅμως τῆς Ἀνατολικῆς Εὐρώπης καὶ στὴ Ρωσσία ἀκόμη,ὁδηγοῦν,ἴσως,τὴν Ἱστορία ἐκεῖ ἀπὸ ὅπου ξεκίνησε.

Γιὰ τὰ γεγονότα ὡστόσο,τῆς Σοβιετικῆς αὐτοκρατορίας,αὐτὰ τὰ λίγα εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθοῦν ἐδῶ, ἐπί τοῦ παρόντος:

Ἐπικρατεῖ,ἐπὶ αἰῶνες καὶ στὴ Ρωσσικὴ λαΐκή συνείδηση,ὅπως καὶ ἀλλοῦ,ἴσως,ἀλλὰ καὶ στὴν προ κομμουνιστικὴ ἱστοριογραφία τῶν Σλαυϊκῶν λαῶν συναντᾶται,ἡ ἑδραία πεποίθηση ὅτι ὅλες οἱ αὐτοκρατορίες τοῦ κόσμου,ἦταν γραμμένο νὰ διαλυθοῦν καὶ ὁ Δυτικὸς πολιτισμὸς νὰ παρακμάσει.Πράγματι,ὅλες οἱ αὐτοκρατορίες ἀπὸ τῆς Βαβυλῶνος μέχρι τοῦ 20ού αἰῶνος,ἔχουν ἐξαφανισθεῖ.Τὸ ἱστορικό, ὅμως,αὐτὸ φαινόμενο,ἐνῶ καὶ κατὰ τὴν κομμουνι στικὴ καὶ τὴ Σλαυϊκὴ μυστικοπαθῆ ἱστορικὴ θεωρία ἀποτελεῖ ἀναπότρεπτη συνέπεια ἱστορικῆς νομοτέλειας,ἡ ὁποία,μάλιστα,εἶναι ἐνισχυμένη ἀπὸ τὴν μακροχρόνια Ρωσσικὴ ἐσχατολογία, ποὺ καθορίζει ὅλους τους σταθμοὺς τῆς ἱστορικῆς πορείας,μέχρι συντέλειας τῶν αἰώνων,δὲν γίνεται δεκτὸ γιὰ τὴ χώρα τους.Τοὐναντίον καὶ ὑπὸ τὶς δύο αὐτές ἐκδοχές καὶ μέχρι πρὸ τινος,ἀκόμη καὶ σήμερα,στὴν ἀναβιούμενη Ἁγία Ρωσσία, θεωρεῖται ὅτι τὸ Ρωσσικὸ ἔθνος εἶχε-καὶ ἔχει-ἀποστολὴ νὰ ἐπιτελέσει στὸ σύγχρονο κόσμο.

Εἶναι ἀπὸ πολὺ παλαιὰ γνωστὲς οἱ αὐτοκρατορικὲς βλέψεις τῶν Ρώσσων οἱ ὁποῖες ἔχουν ἐκδηλωθεῖ,ἰδιαίτερα ἀπὸ τὴν ἐποχή τοῦ Τσάρου Ἰβάν Γ’ (1462-1505).Αὐτός,εἶχε ἐμφανίσει τὰ σχέδιά του νὰ θεωρηθεῖ ὁ μοναδικὸς κληρονόμος τοῦ Βυζαντίου, ποὺ εἶχε παρακμάσει.Δὲν εἶναι ἄνευ σημασίας,τὸ ὅτι τὸ 1472,αὐτός νυμφεύθηκε τὴ Σοφία-Ζωὴ Παλαιολογίνα, ἀπόγονο τῆς τελευταίας δυναστείας τῶν Παλαιολόγων.Στοὺς θυρεοὺς καὶ στὶς σημαῖες τῆς τσαρικῆς Ρωσσίας,ἔκτοτε,εἰκονίζεται ὁ Δικέφαλος τανυσίπτερος Ἀετός, ὁ ὁποῖος,ἀκόμη καὶ τὸν θρόνο τοῦ Τσάρου κοσμοῦσε,πράξη συμβολικῆς σημασίας γιὰ τὴν Ρωσσία, ἡ ὁποία ἐπεδίωκε νὰ γίνει ὁ κληρονόμος τοῦ Βυζαντινοῦ κράτους, οἰκειοποιούμενη τὴν ἰδέα τῆς Αὐτοκρατορίας καὶ νὰ προβληθεῖ ἡ Μόσχα ὡς ἡ δευτέρα Κωνσταντινούπολις,δηλαδὴ τρίτη Ρώμη.Ἄλλωστε,ὁ τίτλος Τσάρος,κατάγεται ἀπ’τὸ Ρωμαϊκὸ Καῖσαρ.

Τὶς φιλοδοξίες αὐτές τοῦ τσαρισμοῦ, ὁ Ἄγγλος ἱστορικὸς Ἄρνολδ Τόϋνμπη,τὶς ἔβλεπε ἐνσαρκούμενες στὴν Ὀρθόδοξη-Χριστιανικὴ ἀδελφή κουλτούρα,ὅπως ἔγραφε,στὴν ὁποία ἔδινε γιὰ τὸ μέλλον,μεγάλες ἐλπίδες καὶ τῆς ὁποίας κληρονόμο θεωροῦσε τὴ Ρωσσία.

Στὴ σύγχρονη Δύση ἡ τελευταία αὐτοκρατορία ὑπῆρξε ἡ βρεταννική.Ὁ Οὗγγρος τὴν καταγωγὴ Ἄγγλος,ἐπίσης,διάσημος συγγραφέας Ἄρθουρ Καῖσλερ,στὸν ἐπίλογο τοῦ αὐτοβιογραφικοῦ του ἔργου Ἡ ἀόρατη γραφή,ἀναφερόμενος στὴν Ἀγγλική Αὐτοκρατορία,ἔγραφε κατὰ λέξη:

"Ἡ πτώση ὅλων τῶν αὐτοκρατοριῶν τοῦ παρελθόντος,ἦταν πάντοτε,ἕνα ἄσχημο καὶ καταστροφικὸ συμβάν.Γιὰ πρώτη φορὰ στὴν Ἱστορία, παρακολουθοῦμε μίαν αὐτοκρατορία νὰ διαλύεται σταδιακά, μὲ ἀξιοπρέπεια καὶ χάρη.Ἡ ἀρχὴ τῆς αὐτοκρατορίας (αὐτῆς) δὲν ἦταν μία διδακτικὴ ἱστορία, ἡ πτώση της,ὅμως,εἶναι"...

Σήμερα,τὴν κατάρρευση τῆς Σοβιετικῆς Αὐτοκρατορίας,ἄραγε τί θὰ τὴν διαδεχθεῖ;

Πολλοὺς συνειρμοὺς μποροῦν νὰ προκαλέσουν τὰ τελευταῖα γεγονότα στὴν Ἀνατολικὴ Εὐρώπη.Καθ’ ὅσον ἀφορᾶ στὸν ἀφανισμὸ τοῦ Κομμουνισμοῦ, τόσο στὴ Ρωσσία,ὅσο καὶ στὸν κόσμο ὁλόκληρο,ἂς σημειωθεῖ ἐδῶ,ἡ ἀπόλυτα διορατικὴ φράση τοῦ γνωστοῦ Ἰταλοῦ συγγραφέως Ἰγνάτσιο Σιλόνε,ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε,μαζὶ μὲ τόν Παλμῖρο Τολιάττι,συνιδρυτὴς τοῦ Ἰταλικοῦ Κ.Κ.,ἀλλὰ ἀπ’ τὸ 1930 εἶχε θαρραλέα ἀποκηρύξει τὸν Κομμουνισμό.Ἔγραφε,λοιπόν,ὁ Σιλόνε,στὸ αὐτοβιογραφικό του δοκίμιο "Ἡ ἔξοδος καὶ ὁ κίνδυνος",ἀπ’ τὸ 1949,τὰ ἀκόλουθα:

"Εἶπα κάποτε στὸν Τολιάττι,ὅτι ἡ τελειωτικὴ πάλη, μία μέρα,θὰ δοθεῖ μεταξὺ κομμουνιστῶν καὶ πρώην κομμουνιστῶν.Αὐτὴ ἡ φράση μου ἑρμηνεύθηκε, ἀργότερα,μὲ πολλοὺς τρόπους. Καὶ ὅμως, αὐτὸ πού ἐννοοῦσα ἦταν ἁπλό. Ἤθελα νὰ πῶ,ὅτι ἡ ἐμπειρία τοῦ κομμουνισμοῦ θὰ σκοτώσει τὸν κομμουνισμό. Ἄλλωστε, δὲν ἀπoκλείω τὴν χαριστικὴ βολὴ νὰ τὴν δεχθεῖ ἀπ’ τοὺς ἴδιους τούς Ρώσσους"...

Καὶ ὁ Ἄρθουρ Καῖσλερ καὶ ὁ Ἰγνάτσιο Σιλόνε, ἀνήκουν στὴ χορεία ἐκείνων τῶν ἐλευθέρων συνειδήσεων, οἱ ὁποῖες,κατὰ τὸ πολυτάραχό τοῦ βίου τους ὑπῆρξαν πρωτοπόροι,δημιουργικοὶ πνευματικοὶ ἀγωνιστὲς καὶ φωτισμένοι ὁδηγοί,πού ἐπηρέασαν,εὐεργετικὰ κλονισμένες πεποιθήσεις ἑκατομμυρίων ἀνθρώπων.

Σήμερα σὲ ὁλόκληρο τὸν κόσμο,συχνὰ ἀλλὰ βαθμιαῖα,ἡ λεγόμενη προοδευτικὴ διανόηση τῆς Ἀριστερᾶς τείνει νὰ ἀναβλέψει ἀνακαλύπτοντας τὴν ἀλήθεια, ἐνῶ συναισθάνεται τὴν κολοσσιαία εὐθύνη της γιὰ τὴν καταστροφική πορεία, στὴν ὁποία ὁδήγησε λαοὺς καὶ ἄτομα,καὶ γι΄ αὐτὸ καὶ συμβάλλει στὸ ἔργο τῆς ἐλευθερίας.Στὴ χώρα μας δέν ὑπάρχει άκόμη μεταμέλεια, οὔτε ἔκφραση συγγνώμης ἀπ΄τούς δράστες καί συνενόχους γιά τήν μεταπολεμική καθυστέρηση τῆς ἀναπτύξεως τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ τόπου. Σέ ὅλους αὐτούς προστίθενται καί εὐάριθμοι στρατευμένοι ἀγκιτάτορες καὶ λίγοι μαρξίζοντες ἀφελεῖς τοῦ φιλελεύθερου χώρου,οἱ ὁποῖοι ἀπ’ τὴ μεταπολίτευση τοῦ 1974 ἰδίως καὶ ἐντεῦθεν,καθαροὶ καιροσκόποι,ἐγκατέλειψαν τὴν ἔπαλξη τῆς ἐλευθερίας.

Σ’αὐτοὺς (ἐπιστήμονες,δημοσιογράφους,καλλιτέχνες,συγγραφεῖς,ποιητὲς κ.λπ.,) ἀντὶ ἐπάθλου,ἁρμόζει γιὰ τὸ ἐπιτελεσθὲν ἔργο τους ὡς φοβερὸ ἐπιτύμβιο,αὐτὸ ποὺ δὲν μπόρεσε ν’ἀποφύγει καὶ ὁ Ἄγγλος ποιητὴς H.Auden (σὲ αὐτοβιογραφικό του κείμενο):

"Ἐλπίζεις,ναί,πὼς τὰ βιβλία σου θἆναι ἡ συγγνώμη σου,πὼς θὰ σὲ σώσουν ἀπ΄τὴν κόλαση.Ὡστόσο ὁ Θεὸς μπορεῖ νὰ σ΄ἀναγκάσει,τὴν Ἡμέρα τῆς Κρίσεως,σὲ δάκρυα ντροπῆς, ἀπαγγέλλοντας ἀπὸ στήθους ὅσα ποιήματα ὄφειλες νἄχες γράψει,ἂν ἡ ζωή σου ἤτανε σωστή"... Δημσιεύθηκε τήν 29 καὶ 30.10.1991